Transkripsiya yo'riqnomasi — O'zbek tili fonetik transkripsiya tizimi

I — lablanmagan, til o'rta, o'rta keng

So'zning yopiq bo'g'inlarida juda qisqa talaffuz etiladi:

biz→B I Z

siz→S I Z

chin→CH I N

mis→M I S

Ikki jarangsiz undosh orasida ham qisqa aytiladi:

Jarangsiz undoshlar: P, F, T, S, SH, CH, K, Q, X, H

pichan→P I CH A N

sipoh→S I P O H

pishiq→P I SH I Q

kishi→K I SH I

Shuningdek so'z oxirida lablanmagan til o'rta, o'rta keng I tarzida talaffuz etiladi:

keldi→K E L D I

yozdi→Y O Z D I

ezdi→E Z D I

II — lablanmagan til oldi tor

So'zning ochiq va urg'uli bo'g'inlarida hamda y tovushidan oldin va keyin kelsa, cho'ziqroq talaffuz qilinadi:

loyiha→L O Y II H A

keyin→K E Y II N

mayin→M A Y II N

O'zlashtirilgan so'zlar boshida:

ijod→II J O T

ip→II P

Arabcha-forscha, ba'zi so'zlarda, ruscha so'zlarning urg'uli bo'g'inlarida kelgan II unlisi cho'ziqroq talaffuz etiladi:

din→D II N

tir→T II R

lirika→L II : R II KX A

tanqid→T A N Q II T

targ'ib→T A R G' II P

Ochiq bo'g'inda, jarangli tovush yonida va so'zning keyingi bo'g'inida cho'ziqroq talaffuz qilinadi:

musiqa→M U S II Q A

tashabbus→T A SH A B B U S

zuhra→Z U H R A

Ikki va undan ortiq bo'g'inli so'zlarda, so'zning birinchi va ikkinchi yopiq bo'g'inlarida, undosh tovushlar orasida kelgan e qisqa I unlisiga; ochiq bo'g'inlarida esa II unlisiga moyil aytiladi:

adres→A D R I S

telefon→T II L II F O' N

mo'jiza, mo'tadil, mo'tabar, mo'jaz so'zlarida cho'ziq aytiladi:

mo'jiza→M O' J II Z A

mo'tadil→M O' T A D I L

mo'tabar→M O' T A B A R

o unlisi ruscha so'zlarning urg'uli bo'g'inlarida o' singari aytiladi:

tonna→T O' N N A

opera→O' P E R A

nota→N O' T A

Ammo so'zning urg'usiz bo'g'inlarida bu unli a ga moyil talaffuz etiladi:

motor→M A T O' R

obzor→A B Z O' R

kompyuter→KX A M P Y U T I R

So'zning oxirgi yopiq bo'g'inidagi t, r, s, r undoshlari orasida o unlisi qisqa tor I tarzida aytiladi:

traktor→T R A KX T I R

redaktor→R E D A KX T I R

sensor→S E N S I R

Arab va tojik tillaridan kirgan so'zlarda o cho'ziq aytiladi:

obod→O B O T

ojiz→O J I S

ovoz→O VL O S

ozoda→O Z O D A

Yonma-yon kelgan unlilar talaffuzi

oa birikmasida o: cho'ziq talaffuz etiladi:

jamoat→J A M O : A T

shijoat→SH II J O : A T

sanoat→S A N O : A T

aa birga kelgan so'zlarda cho'ziq aytiladi:

mudofaa→M U D O F A :

murojaat→M U R O J A : T

ae birga kelgan so'zlarda e unlisi y undoshi bilan almashib aytiladi:

aeraport→A Y R A P O' R T

aeradrom→A Y R A D R O' M

oi / ai / ui yonma-yon kelganda y undoshi ortib talaffuz qilinadi:

doir→D O Y II R

said→S A Y II T

ia / io yonma-yon kelganda ham y undoshi ortib talaffuz qilinadi:

diagramma→D II Y A G R A M M A

pioner→P II Y A N E R

ea / eo yonma-yon kelganda ham y undoshi ortib talaffuz qilinadi:

teatr→T II Y A T R

geometriya→G II Y A M E T R II Y A

Undoshlar talaffuzi

Lab undoshi b so'z oxirida jarangsizlanib p tarzida talaffuz qilinadi:

kitob→K I T O P

So'z oxirida unli tovushdan keyin, jarangsiz tovushlardan oldin kelgan v undoshi lab-lab FL bo'lib aytiladi

aktiv→A KX T II FL

yunusov→Y U N U S I FL

So'z o'rtasinda jarangsiz tovushlardan oldin kelgan v undoshi lab-tish F tarzida aytiladi

avtomobil→A F T A M A B II L

avtobus→A F T O' B U S

o, u, o' undoshlaridan oldin kelsa lab-lab FL yoziladi

futura→FL U T U R A

forum→FL O' R U M

foyda→FL O Y D A

VL — so'z oxirida lab-lab undoshi:

maqtov→M A Q T O VL

saylov→S A Y L O VL

vodiy→VL O D II Y

vujud→VL U J U T

Til oldi jarangli d undoshi so'z oxirida jarangsizlashib t tarzida aytiladi:

madad→M A D A T

daromad→D A R O M A T

shogird→SH O G I R T

Jarangli d undoshi affikslarda ham jarangsizlashadi. Masalan: ketdi, chiqdi, otdan

f — so'z oxirida kelganda lab-lab FL undoshi aytiladi:

Yusuf→Y U S U FL

lof→L O FL

t undoshi + -cha affiks = ch ga aylanadi:

yigitcha→Y II G I CH CH A

adabiyotchi→A D A B I Y O CH CH I

z + s affiks = s ga aylanadi:

yozsa→Y O S S A

tuzsiz→T U S S I Z

Ko'p bo'g'inli so'zlar oxirida k → egalik qo'shilsa g ga aylanadi:

chelak→CH E L A G I

etak→E T A G I

g + g → k k tarzida talaffuz etiladi:

eggan→E K K A N

teggan→T E K K A N

J — o'zbekcha so'zlarda, DJ — o'zlashma (ruscha) so'zlarda:

jiyda→J II : Y D A

joy→J O Y

jirafa→DJ II R A F A

jurnal→DJ U R N A LX

L — o'zbekcha so'zlarda, LX — o'zlashma (ruscha) so'zlarda:

lola→L O L A

lupa→LX U : P A

lizing→LX II : Z II NG

K — o'zbekcha so'zlarda, KX — o'zlashma (ruscha) so'zlarda:

kerak→K E R A K

kiyim→K II Y II M

komanda→KX A M A N D A

kompaniya→KX A M P A N II : Y A

So'z oxirida kelgan G undoshi K yoziladi:

pedagog→P E D A G O' KX

pirog→P II R O' KX