Yo'riqnomalar
Urg'u qo'yish qoidalari
O'zbek tili so'zlarida leksik urg'u qo'yish qoidalari
Unli tovushlar turlari
Urg'u qoidalarida unlining kengligi hal qiluvchi belgi. Belgi: ` — leksik urg'u (urg'uli unlidan keyin qo'yiladi).
Keng unlilaraeo
O'rta keng unlio'
Tor unliII
Bir bo'g'inli so'zlar
Bir bo'g'inli so'zlarning unlisi cho'ziq va leksik urg'uni o'zida aks ettiradi
Fors-tojik, turk so'zlari:
O`txa`t
Ikki bo'g'inli so'zlar uchun qoidalar
Qoida 1
Birinchi bo'g'ini ochiq va KENG unli bo'lsa
Leksik urg'u birinchi bo'g'inga tushadi
DE`NGISBO`LAXO`TINQO`YA
Qoida 2
Birinchi bo'g'ini yopiq va cho'ziq KENG unli bo'lsa
Urg'u birinchi bo'g'inga tushadi
O`L-MAA`R-CHA
Qoida 3
Ikkala bo'g'ini ham tor unli bo'lsa
Ikkinchi bo'g'in tor unlisi leksik urg'u oladi
Kishi`yigi`t
Arab tilidan o'zlashgan so'zlar
Qoida 1
Tarkibida [o] keng unlisi bo'lsa
Unli qaysi bo'g'inda bo'lsa, urg'u shu bo'g'inga tushadi
O`LAMKITO`P
Qoida 2
Birinchi bo'g'in unlisi tor bo'lsa
Leksik urg'u ikkinchi bo'g'inga tushadi
KUL-FA`T
Fors-tojik tilidan o'zlashgan so'zlar
Qoida 1
Birinchi bo'g'ini ochiq bo'lsa
Ikkinchi bo'g'ini leksik urg'uli bo'ladi
XU-DO`BALO`
Qoida 2
Birinchi va ikkinchi bo'g'ini ochiq, o unlisi bilan tugamay yopiq bo'lsa
Ikkinchi bo'g'in leksik urg'u oladi
GU-NO`HPA-DA`R
Qoida 3
Birinchi bo'g'ini ochiq, unlisi cho'ziq KENG bo'lsa
Urg'u birinchi bo'g'inga tushadi
HO`VLIO`SMONVI`SOL — istisno
Qoida 4
Tarkibida cho'ziq [II] unlisi bor va [Y] undoshi bilan o'tgan so'zlarda
Urg'u cho'ziq unliga tushadi
DII`YDORDII`YDA
-chi, -lik qo'shimchasini olgan otlar
Qaror daraxti
Tub otmi? Yasama otmi?
Ot + ot (-lik, -chi qo'shilsa)
Urg'u so'z oxiriga tushadi
BOLA-LI`K
Sifat + ot (-lik, -chi qo'shilsa)
-lik, -chi urg'u olmaydi
YA`XSHI-LIK
1-qoida
Otdan ot yasalganda
Urg'u so'z oxiriga tushadi
BOLA-LI`K
2-qoida
Boshqa turkumlardan ot yasalganda
-chi, -lik qo'shimchasi urg'u olmaydi
YA`XSHI-LIK
Yasama otlar
Yasama otlarning barchasida
Urg'u oxiriga tushadi, ya'ni so'z yasovchi qo'shimchaga tushadi
Qoidalarni amalda ko'ringLug'atdagi so'zlarning urg'uli transkripsiyasi
Lug'atga o'tish